Ιστολόγιο

Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που ανακοίνωσε το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Βουλγαρίας (NSI), το τρίτο τρίμηνο του 2025 η συνολική απασχόληση στη χώρα ανήλθε σε 3.726.500 άτομα. Κατά την ίδια περίοδο, εργάστηκαν συνολικά 1,467,5 δισεκατομμύρια ώρες, ενώ το κατά κεφαλήν πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε ετησίως κατά 0,7%. Κατά μέσο όρο, κάθε εργαζόμενος παρήγαγε 16.814,6 λέβα (περίπου 8.650 ευρώ) ΑΕΠ, ποσό που αντιστοιχεί σε 42,7 λέβα (περίπου 22 ευρώ) ανά ώρα εργασίας.

Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία παρουσίασε επίσης αύξηση 1,6% ανά εργαζόμενο και 1,7% ανά ώρα εργασίας. Ο βιομηχανικός τομέας ξεχώρισε με την υψηλότερη παραγωγικότητα, καθώς κάθε εργαζόμενος παρήγαγε 16.629,7 λέβα (περίπου 8.550 ευρώ) και 40,1 λέβα (περίπου 20,5 ευρώ) ανά ώρα. Ο κλάδος των υπηρεσιών, που αποτελούσε το μεγαλύτερο μέρος της απασχόλησης, κατέγραψε παραγωγή 14.864,1 λέβα (περίπου 7.640 ευρώ) ανά εργαζόμενο και 37,9 λέβα (περίπου 19,5 ευρώ) ανά ώρα. Αντίθετα, η γεωργία υστέρησε σε παραγωγικότητα, με 4.959,8 λέβα (περίπου 2.550 ευρώ) ανά εργαζόμενο και 13,6 λέβα (περίπου 7 ευρώ) ανά ώρα εργασίας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο τομέας των υπηρεσιών αυξάνει τη σημασία του στη δομή της βουλγαρικής απασχόλησης, ενώ η βιομηχανία και η γεωργία φθίνουν σε σχετικό μέγεθος. Παρότι η συνολική εργασιακή παραγωγικότητα αυξήθηκε ελαφρώς, η βιομηχανία διατηρεί την πρωτοκαθεδρία της στην αποδοτικότητα, ενώ η γεωργία παραμένει ο τομέας με τη χαμηλότερη παραγωγικότητα στην οικονομία.

Ο Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε ότι η Βουλγαρία θα ενταχθεί επίσημα στη ζώνη του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου. Σύμφωνα με τη σχετική δήλωση, η Βουλγαρία έχει εκπληρώσει όλα τα απαιτούμενα κριτήρια και έχουν ληφθεί οι απαραίτητες αποφάσεις για την προσχώρηση στη νομισματική ένωση.

Όπως τόνισε ο εκπρόσωπος Balazs Ujvari, «η κατάσταση είναι ξεκάθαρη. Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια και η Βουλγαρία τα έχει καλύψει όλα. Όλες οι βασικές προϋποθέσεις πληρούνται και οι σχετικές αποφάσεις έχουν ληφθεί. Όπως είχε προγραμματιστεί, από την 1η Ιανουαρίου η Βουλγαρία θα χρησιμοποιεί επίσημα το ευρώ ως νόμισμά της».

Σε ερώτηση για το αν η παραίτηση της κυβέρνησης και το αίτημα του κόμματος “Vazrajdane” για ετήσια αναβολή θα επηρεάσουν τη μετάβαση, διευκρινίστηκε ότι οι αποφάσεις παραμένουν σε ισχύ και η διαδικασία θα συνεχιστεί όπως είχε προγραμματιστεί. Η Πρόεδρος του Γραφείου Τύπου της Επιτροπής Paula Pinho επιβεβαίωσε επίσης ότι οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί ισχύουν.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προέβη σε δηλώσεις αναφορικά με τις αξιολογήσεις της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ σχετικά με την Ευρώπη. Τόνισε ότι οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΗΠΑ ακολουθούν μια διαφορετική πορεία λόγω εσωτερικών αλλαγών εντός της Ένωσης.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε πως ανέκαθεν διατηρούσε καλές σχέσεις με τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως «και σήμερα αυτό δεν έχει αλλάξει». Για τις επερχόμενες εκλογές τόνισε ότι το αποτέλεσμα αποτελεί κυρίαρχο δικαίωμα των λαών και δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν άλλες χώρες ή πρόσωπα στην όλη διαδικασία.

Επιπρόσθετα, επισήμανε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εστιάζει στον εαυτό της και όχι σε συγκρίσεις με άλλους διεθνείς παράγοντες, λέγοντας πως «πιστεύω βαθιά στους διατλαντικούς δεσμούς, ταυτόχρονα όμως νιώθω περήφανη που είμαστε η ΕΕ, αξιολογούμε τη δύναμή μας και ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις». Υπενθυμίζεται ότι στο έγγραφο της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ υπήρξαν επικρίσεις κατά των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για πολιτικές στο μεταναστευτικό και τη στάση τους για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η αγορά κατοικίας της Βουλγαρίας σημείωσε ισχυρή άνοδο στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, εξαιτίας της διαδικασίας ένταξης στη ζώνη του ευρώ. Σύμφωνα με ανάλυση της SorenDA, οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν πάνω από 15% σε ετήσια βάση, τοποθετώντας τη Βουλγαρία στη δεύτερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την Πορτογαλία. Τα τελευταία 15 χρόνια, οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 133% στη χώρα.

Το τρίτο τρίμηνο του 2025, οι άδειες οικοδομής ξεπέρασαν τις 13.500, φθάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ από το 2007. Οι άδειες για νέα έργα αυξήθηκαν κατά 8,5%, οι οικιστικές μονάδες κατά 47% και το συνολικό κατασκευαστικό εμβαδόν κατά 32%. Αυτές οι εξελίξεις αντανακλούν την αυξημένη εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη συνεχιζόμενη κατασκευαστική δραστηριότητα, ενώ η ετήσια αύξηση στην κατασκευαστική παραγωγή ανήλθε στο 9,7%, κατατάσσοντας τη Βουλγαρία στην πέμπτη θέση στην ΕΕ σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.

Παράλληλα, επισημαίνονται περιορισμοί όπως η έλλειψη ποιοτικών οικοπέδων και οι γραφειοκρατικές δυσκολίες στα πολεοδομικά σχέδια, με τις τιμές πολυτελών κατοικιών να φθάνουν τα 2.300-2.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και τις μονοκατοικίες να ξεπερνούν το 1,36 εκατ. λέβα. Η επικείμενη εισροή ρευστότητας έως 14 δισ. λέβα λόγω της μείωσης των υποχρεωτικών τραπεζικών αποθεμάτων αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ τραπεζών και να διατηρήσει χαμηλά τα επιτόκια στεγαστικών δανείων, που ήδη κυμαίνονται ανάμεσα σε 2,5% και 3%. Η στροφή της ζήτησης σε σύγχρονες, ενεργειακά αποδοτικότερες κατοικίες και η εμπειρία της Κροατίας με την υιοθέτηση του ευρώ δείχνουν ότι η βουλγαρική αγορά εισέρχεται σε περίοδο ανάπτυξης με έμφαση στην ποιότητα και την υγιή ζήτηση, παρά σε φούσκα ακινήτων.

Σημαντική αύξηση παρατηρείται στην πρόσβαση των βουλγαρικών νοικοκυριών στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Το 2025, το 92,8% των νοικοκυριών διαθέτει πλέον σύνδεση στο διαδίκτυο, με τα ποσοστά να φθάνουν το 94,9% στις αστικές περιοχές και το 86,2% στην ύπαιθρο. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη βελτίωση των τεχνολογικών υποδομών τα τελευταία χρόνια στη χώρα.

Παρά τη γενικευμένη αύξηση, διατηρούνται ακόμη περιφερειακές ανισότητες. Στη νοτιοδυτική Βουλγαρία, το 95,9% των νοικοκυριών έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ στη βορειοδυτική περιοχή το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 87,3%. Στις υπόλοιπες περιοχές τα ποσοστά κινούνται μεταξύ 92,3% και 92,7%.

Η ατομική χρήση του διαδικτύου παρουσιάζει επίσης θεαματική αύξηση, ιδίως στους νέους και στους φοιτητές. Το 86,5% των πολιτών ηλικίας 16-74 συνδέεται καθημερινά ή τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, ενώ το 7% δεν έχει κάνει ποτέ χρήση. Οι περισσότεροι χρήστες προτιμούν τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα για πρόσβαση στο διαδίκτυο (85,5%), με τα laptop να ακολουθούν (34,5%). Ταυτόχρονα, διευρύνονται οι ψηφιακές συνήθειες, όπως οι ηλεκτρονικές αγορές (51,2%) και η αξιοποίηση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (22,5%).

Ο Πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, προειδοποίησε ότι ενδέχεται να ληφθούν νομικά μέτρα εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασίσει να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που είναι δεσμευμένα στην Euroclear για τη στήριξη της Ουκρανίας. Σε ομιλία του στο κοινοβούλιο την Τετάρτη, τόνισε ότι «αν η απόφαση που θα ληφθεί είναι κατά την άποψή μου σαφώς παράνομη και δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για τη χώρα μας, τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί».

Το προηγούμενο Παρασκευοσαββατοκύριακο, ο Ντε Βέβερ συναντήθηκε με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερζ, όπου εξέφρασε τις ανησυχίες του σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης των δισεκατομμυρίων ευρώ των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Euroclear προς όφελος της Ουκρανίας. Μετά τη σύσκεψη, δόθηκαν ελάχιστες πληροφορίες στη δημοσιότητα, ωστόσο ο Ντε Βέβερ ανέφερε ότι ακόμη και η ίδια η Euroclear εξετάζει ενδεχόμενη προσφυγή στο Δικαστήριο της ΕΕ.

Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στην επερχόμενη σύνοδο κορυφής της ΕΕ την ερχόμενη εβδομάδα. Άλλα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να εγκρίνουν την πρόταση με ειδική πλειοψηφία ακόμη και χωρίς τη στήριξη του Βελγίου, αλλά ο Ντε Βέβερ διατύπωσε σοβαρές αμφιβολίες για τη νομική βάση ενός τέτοιου εγχειρήματος. Επισήμανε επίσης ότι δεν πρόκειται για περίπτωση «έκτακτης ανάγκης», αναφερόμενος στο άρθρο 122 της Συνθήκης της ΕΕ και υπογράμμισε πως το Βέλγιο είναι αντίθετο στη χρήση των περιουσιακών στοιχείων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, θεωρώντας ότι αυτό θα ισοδυναμούσε με «κλοπή» από μια χώρα με την οποία δεν υπάρχει πόλεμος, και πρόσθεσε ότι υπάρχουν καλύτερες και πιο νόμιμες λύσεις.

Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια υπερθέρμανση και η βιομηχανική ανάπτυξη απειλούν τα δάση σε όλο τον κόσμο, η Τουρκία αναδείχθηκε ως μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση δασικών εκτάσεων μεταξύ 2015 και 2025. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Αξιολόγηση Δασικών Πόρων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, τα δάση καλύπτουν πλέον 4,14 δισεκατομμύρια εκτάρια, που αντιστοιχούν στο 32% της ξηράς, ενώ τα τροπικά δάση αποτελούν το 45% των παγκόσμιων δασών.

Η Τουρκία κατάφερε να καταγράψει μέση ετήσια αύξηση 118 χιλιάδων εκταρίων, κατακτώντας την πρώτη θέση στην Ευρώπη και την τέταρτη παγκοσμίως. Τη λίστα οδηγεί η Κίνα με αύξηση 1,7 εκατομμυρίων εκταρίων ετησίως, ακολουθούμενη από τη Ρωσία και την Ινδία. Την πεντάδα συμπληρώνουν η Αυστραλία, η Γαλλία, η Ινδονησία και ο Καναδάς. Από την άλλη πλευρά, η Βραζιλία, η Αγκόλα, η Τανζανία, η Μιανμάρ και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό περιλαμβάνονται στις χώρες με τη μεγαλύτερη απώλεια δασικών εκτάσεων.

Στη σχετική έκθεση υπογραμμίζεται ότι η απώλεια δασών μειώθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια ωστόσο παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, ιδιαίτερα στην Νότια Αμερική και την Αφρική. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για τα δάση παγκοσμίως προέρχονται από τις δασικές πυρκαγιές —με ετήσιο μέσο όρο 130 εκατομμυρίων εκταρίων που επηρεάζονται—, καθώς και από έντομα, ασθένειες και ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα, οι νομικά προστατευόμενες δασικές εκτάσεις παγκοσμίως αγγίζουν τα 813 εκατομμύρια εκτάρια, δηλαδή το 20% των συνολικών δασών.

Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Environmental Research: Climate, ακόμα και αν οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μηδενιστούν εντελώς, πολλές περιοχές του πλανήτη δεν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα προ της βιομηχανικής εποχής επίπεδα θερμοκρασίας για τουλάχιστον χίλια χρόνια. Η μελέτη βασίζεται σε μακροπρόθεσμες προσομοιώσεις με υπερυπολογιστές του ARC Centre of Excellence for 21st Century Weather και του CSIRO, οι οποίες δείχνουν ότι κάθε πενταετής καθυστέρηση στην επίτευξη του στόχου των καθαρών μηδενικών εκπομπών θα προκαλέσει συχνότερα, πιο έντονα και μεγαλύτερης διάρκειας ακραία κύματα καύσωνα.

Οι ερευνητές συνέκριναν τα αποτελέσματα επίτευξης του στόχου μηδενικών εκπομπών μεταξύ 2030 και 2060 και διαπίστωσαν πως όσο περισσότερο καθυστερεί η επίτευξη αυτού του στόχου, τόσο πιο συχνά και ισχυρά θα γίνονται τα ρεκόρ ακραίων θερμοκρασιών. Ο Δρ Andrew King από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης τόνισε ότι οι πιο εκτεθειμένες χώρες είναι εκείνες κοντά στον ισημερινό, προειδοποιώντας πως αν η ανθρωπότητα καθυστερήσει μέχρι το 2050 ή αργότερα, τα ακραία κύματα καύσωνα που σήμερα καταγράφονται ως ρεκόρ μπορεί να εξελιχθούν σε ετήσιο φαινόμενο.

Η κύρια συγγραφέας της έρευνας, καθηγήτρια Sarah Perkins-Kirkpatrick, επισήμανε ότι κάθε προσδοκία για ταχεία βελτίωση του κλίματος είναι παραπλανητική και υπογράμμισε τη ζωτική σημασία της επίτευξης των παγκόσμιων στόχων μέχρι το αργότερο το 2040 για τον περιορισμό της έντασης των θερμικών κυμάτων. Επιπλέον, η μελέτη αναφέρει ότι η παρατεταμένη θέρμανση στον Νότιο Ωκεανό θα συνεχίσει να επιδεινώνει τα κύματα καύσωνα για ακόμη μία χιλιετία, προειδοποιώντας πως οι ακραίες θερμοκρασίες θα παραμείνουν πάνω από τα προ της βιομηχανικής εποχής επίπεδα, βάσει όλων των προσομοιώσεων.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) απευθύνει έκκληση προς τους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη να διατηρούν μετρητά στο σπίτι, ως μέτρο προφύλαξης απέναντι σε πιθανές δυσλειτουργίες των ψηφιακών συστημάτων πληρωμής. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, σε περιόδους κρίσεων όπως πανδημίες, πόλεμοι ή μεγάλης κλίμακας διακοπές ρεύματος, υπάρχει κίνδυνος τα ΑΤΜ και τα τερματικά POS να βρεθούν εκτός λειτουργίας, ενώ ακόμη και οι διαδικτυακές τραπεζικές υπηρεσίες ενδέχεται να διακοπούν πλήρως.

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η κατοχή 70 έως 100 ευρώ σε μετρητά σε κάθε νοικοκυριό θα πρέπει να θεωρείται ένα βασικό μέτρο ασφάλειας για την κάλυψη επειγουσών αναγκών. Αυτό το ποσό εκτιμάται πως αρκεί για να καλύψει τα βασικά έξοδα ενός τριημέρου σε περίπτωση αιφνίδιας αδυναμίας χρήσης ψηφιακών μέσων πληρωμής.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα τελευταία χρόνια οι κρίσεις που έχουν πλήξει την Ευρώπη έχουν καταστήσει σαφές πως τα ψηφιακά συστήματα είναι ευάλωτα, αναγκάζοντας πολλές χώρες να λάβουν νέα μέτρα προστασίας. Η Φινλανδία σχεδιάζει να εγκαταστήσει ειδικά ΑΤΜ ανθεκτικά στις ψηφιακές δυσλειτουργίες, ενώ η Ολλανδία, η Αυστρία και η Σουηδία προτρέπουν επίσης τους πολίτες τους να διατηρούν μετρητά. Παράλληλα, ορισμένες χώρες προχωρούν στην ενίσχυση και αναδιάρθρωση των συστημάτων πληρωμών τους, καθώς στόχος όλων αυτών των πρωτοβουλιών είναι η βελτίωση της ετοιμότητας της κοινωνίας έναντι μεγάλων τεχνικών προβλημάτων.

Το Υπουργείο Υγείας της Βουλγαρίας ετοιμάζει νέο κανονισμό που εισάγει σημαντικές αλλαγές στους υγειονομικούς κανόνες για κομμωτήρια, κουρεία, ινστιτούτα αισθητικής και τατουάζ. Ο νέος κανονισμός αντικαθιστά το ισχύον πλαίσιο του 1987 και αναμένεται να οδηγήσει σε αυξήσεις των τιμών των υπηρεσιών.

Με βάση τον νέο κανονισμό, μόνο συγκεκριμένες υπηρεσίες θα επιτρέπονται στους συγκεκριμένους χώρους, ενώ ιατρικές παρεμβάσεις όπως η εφαρμογή βοτουλινικής τοξίνης θα επιτρέπονται μόνο από ειδικούς. Η αλλαγή αυτή έρχεται ύστερα από δημόσιες συζητήσεις για περιπτώσεις ακατάλληλων ιατρικών πράξεων από μη εξειδικευμένα άτομα.

Επιπλέον, τα καλλυντικά προϊόντα και τα υλικά τατουάζ θα πρέπει πλέον να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ θα είναι υποχρεωτική η διενέργεια αλλεργικών δοκιμών πριν από τη χρήση βαφών μαλλιών. Τα είδη υφάσματος θα πλένονται σε δημόσια πλυντήρια και θα απαιτούνται μέτρα απολύμανσης και απεντόμωσης, γεγονός που αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους πελάτες. Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι στόχος των αλλαγών είναι η καλύτερη προστασία της δημόσιας υγείας.