Συντάκτης: admin

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής της Βουλγαρίας, οι εξαγωγές αγαθών της χώρας την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2025 μειώθηκαν κατά 4,8% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, φτάνοντας τα 61,998 δισεκατομμύρια leva. Αντιθέτως, οι εισαγωγές σημείωσαν αύξηση 3,8% και ανήλθαν στα 75,602 δισεκατομμύρια leva, οδηγώντας σε έντονη άνοδο του εμπορικού ελλείμματος.

Τον Σεπτέμβριο, οι εξαγωγές παρουσίασαν μικρή αύξηση 0,6% σε ετήσια βάση, αγγίζοντας τα 7,073 δισεκατομμύρια leva, ενώ οι εισαγωγές εκτοξεύτηκαν κατά 11,5% φτάνοντας στα 9,035 δισεκατομμύρια leva. Ως εκ τούτου, το εμπορικό έλλειμμα του Σεπτεμβρίου ανήλθε σχεδόν στα 2 δισεκατομμύρια leva, το υψηλότερο ποσό από τον Ιανουάριο 2025.

Συνολικά για το εννεάμηνο, το εμπορικό ισοζύγιο της Βουλγαρίας ήταν ελλειμματικό κατά 13,604 δισεκατομμύρια leva, σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με το περσινό αντίστοιχο διάστημα όπου το έλλειμμα είχε διαμορφωθεί στα 7,691 δισεκατομμύρια leva.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι προχώρησε σε νέα καταβολή 438,6 εκατομμυρίων ευρώ στη Βουλγαρία στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Μέχρι στιγμής, το συνολικό ποσό που έχει χορηγηθεί αντιστοιχεί στο 29,5% του συνολικού κονδυλίου που δικαιούται η Βουλγαρία βάσει του ευρωπαϊκού προγράμματος. Το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει στόχους για την εκπαίδευση, το δικαστικό σύστημα, τις δημόσιες συμβάσεις, την αγορά ενέργειας και την καταπολέμηση της διαφθοράς, με 38,2% των σχετικών στόχων να έχουν ήδη επιτευχθεί.

Η Επιτροπή είχε εγκρίνει εν μέρει τη δεύτερη πληρωμή στις 3 Οκτωβρίου 2025, θέτοντας ως προϋπόθεση την ολοκλήρωση μιας βασικής μεταρρύθμισης για την επιτροπή καταπολέμησης της διαφθοράς στη χώρα. Όταν ολοκληρωθεί και το τμήμα 218 που εκκρεμεί, αναμένεται να εκταμιευθούν και τα υπόλοιπα κονδύλια που παραμένουν δεσμευμένα. Οι πληρωμές εξαρτώνται από την πρόοδο που σημειώνεται στην υλοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Συνολικά, η Βουλγαρία λαμβάνει χρηματοδοτική στήριξη ύψους 6,17 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσω του ευρωπαϊκού σχεδίου. Με την τελευταία καταβολή, από τους 59 στόχους και μεταρρυθμίσεις που είχαν τεθεί για τη δεύτερη πληρωμή ύψους 653 εκατ. ευρώ, έχουν υλοποιηθεί οι 28, παράλληλα με 12 βασικές επενδυτικές δράσεις. Μεταξύ των μεταρρυθμίσεων που δρομολογήθηκαν, ξεχωρίζουν η ενίσχυση της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, η αναβάθμιση της δικαιοσύνης, η βελτίωση της εκπαίδευσης, η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και η αύξηση της ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας.

Στο επίκεντρο της επικαιρότητας στην Ελλάδα βρίσκεται η αδιάκοπη αύξηση των τιμών, με τον πληθωρισμό να αγγίζει το 2% τον Οκτώβριο. Οικονομικά βάρη επιβάλλονται σχεδόν σε κάθε τομέα, από βασικά τρόφιμα, έως τα ενοίκια κατοικιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μέσα στον τελευταίο χρόνο σημειώθηκαν αυξήσεις κατά 21,1% στη σοκολάτα, 19,3% στον καφέ, 10,6% στα κρέατα, 9,1% στα φρούτα και 8,9% στα ενοίκια. Παράλληλα, σημαντική πτώση καταγράφηκε στις τιμές του ελαιολάδου (-36,9%) και των ενεργειακών προϊόντων, όπως το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα.

Οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα επηρεάζουν κυρίως τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, με το μοσχαρίσιο κρέας να εξελίσσεται σε είδος πολυτελείας λόγω της μείωσης της εγχώριας παραγωγής και της εξάρτησης από τις εισαγωγές. Οι τιμές του κρέατος αυξήθηκαν σημαντικά μέσα στον Οκτώβριο, ενώ τονίζεται ο κίνδυνος περαιτέρω αυξήσεων λόγω των πολιτικών περιορισμού της κτηνοτροφίας και της αποχώρησης παραγωγών από τον κλάδο. Τα ενοίκια παραμένουν επίσης σε ανοδική πορεία, προκαλώντας ανησυχία στην αγορά, με τον πρόεδρο της ΕΣΕΕ να επισημαίνει πως πολλές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ενοικίασης και λειτουργίας.

Παρά την υποχώρηση των ενεργειακών τιμών, δεν παρατηρείται ουσιαστική μείωση του κόστους πρώτων υλών, ενώ και οι φθηνές εισαγωγές από την Ασία πιέζουν την εγχώρια αγορά. Το 2024, οι εισαγωγές κρέατος έσπασαν ρεκόρ φτάνοντας τα 1,8 δισ. ευρώ, με την αξία των εισαγωγών να αυξάνεται κατά 56% τα τελευταία τρία χρόνια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το κύμα ακρίβειας δεν αναμένεται να υποχωρήσει σύντομα, ασκώντας αυξανόμενη πίεση σε χαμηλόμισθα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.

Στην Avion Express, μια αεροπορική εταιρεία με έδρα τη Λιθουανία, αποκαλύφθηκε ότι υπάλληλος με τα αρχικά L.A.B. εκτελούσε πτήσεις επιβατικών αεροσκαφών ως κυβερνήτης χωρίς να διαθέτει την απαραίτητη πτητική άδεια. Σύμφωνα με το Aero Telegraph, ο πιλότος φέρεται να υπηρέτησε για περίπου ένα χρόνο με πλαστά έγγραφα, αν και στην πραγματικότητα είχε μόνο δικαιώματα συγκυβερνήτη.

Οι αρχές αναφέρουν ότι ο L.A.B. κατέθεσε πλαστά δικαιολογητικά κατά τη διάρκεια της αίτησης πρόσληψής του και υπηρέτησε σε πτήσεις πολλών ευρωπαϊκών εταιρειών όπου η Avion Express διαθέτει προσωπικό και αεροσκάφη, όπως τα Airbus A320 και A321. Το γεγονός ότι ο δράστης εργάστηκε για μια από τις θυγατρικές της εταιρείας, την Avion Express Malta, η οποία συνεργάζεται ακόμα και με τη γερμανική Eurowings, εντείνει τις ανησυχίες για το εύρος της υπόθεσης.

Μετά την αποκάλυψη, η διοίκηση της Avion Express ανακοίνωσε τη διεξαγωγή εσωτερικής έρευνας και τόνισε πως οι διαδικασίες προσλήψεων ακολουθούν τα κλαδικά πρότυπα. Η υπόθεση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των επιβατών και τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών στον χώρο της πολιτικής αεροπορίας, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται για να διαπιστωθεί αν υπήρξαν παρόμοια περιστατικά και σε άλλες εταιρείες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε σημαντική συμφωνία με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας που επιβαρύνει τους αγρότες. Σε διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες, εκπρόσωποι των χωρών-μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε οριστική συμφωνία ώστε να διευκολυνθούν οι διαδικασίες εγγράφων για τους αγρότες, να μειωθούν οι επιτόπιες ελέγχοι και, κυρίως, να αποφεύγονται τα περιττά εμπόδια για μικρές και βιολογικές φάρμες όσον αφορά την πρόσβασή τους σε ενισχύσεις.

Η Δανία, που ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ανακοίνωσε ότι το νέο πλαίσιο θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να παρέχουν άμεσες πληρωμές στους αγρότες σε περίπτωσης κρίσης, όπως φυσικές καταστροφές ή ακραία καιρικά φαινόμενα, διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχεια της αγροτικής παραγωγής. Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετα μέτρα για να προστατευθούν οι παραγωγοί από διάφορους κινδύνους που αντιμετωπίζουν καθημερινά στον αγροτικό τομέα.

Η Κομισιόν είχε ήδη προτείνει τον Μάιο τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας σε διεθνές επίπεδο, εκτιμώντας ότι με τις επικείμενες απλοποιήσεις οι αγρότες θα εξοικονομήσουν περίπου 1,6 δισ. ευρώ ετησίως και τα εθνικά δημόσια ταμεία 200 εκατ. ευρώ. Πέρυσι, ως απάντηση στις διαμαρτυρίες των αγροτών, είχαν θεσπιστεί ευέλικτες προσαρμογές των περιβαλλοντικών κανόνων και απαλλαγές για μικρές εκμεταλλεύσεις από ελέγχους. Τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου επεσήμαναν ότι οι αλλαγές δεν πρέπει να μείνουν στα χαρτιά, αλλά να εφαρμοστούν άμεσα στην πράξη, ενώ η επικύρωση της συμφωνίας απομένει να εγκριθεί επίσημα από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Οι νέοι δασμοί που ανακοίνωσε ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναμένεται να έχουν σημαντικές συνέπειες στην ευρωπαϊκή οικονομία και να εντείνουν τις πιέσεις στην επιχειρηματική κοινότητα της ηπείρου μέχρι το 2026. Σύμφωνα με έρευνα της BusinessEurope, αν και το προβάδισμα στην αποθήκευση αποθεμάτων το 2025 θα περιορίσει κάπως την οικονομική συρρίκνωση, το 2026 οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν σημαντικά.

Η μελέτη της BusinessEurope αναδεικνύει ότι οι νέες εμπορικές εντάσεις θα οδηγήσουν σε μείωση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Ευρωζώνης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών της Ευρώπης κατά περίπου 0,03 ποσοστιαίες μονάδες το 2025. Για το 2026, η μείωση εκτιμάται πως θα κυμανθεί μεταξύ 0,5 και 0,6 μονάδων, επηρεάζοντας περισσότερο την Ευρωζώνη.

Στην έρευνα που διεξήχθη με τη συμμετοχή 36 εθνικών επιχειρηματικών ενώσεων, οι εταιρείες εκφράζουν σοβαρούς προβληματισμούς σχετικά με τις δασμολογικές επιβαρύνσεις και την εμπορική αβεβαιότητα, καθώς και τις επιπτώσεις στην ανάπτυξή τους. Παρά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ στα τέλη Ιουλίου που μείωσε τις πολιτικές αβεβαιότητες, πολλοί ευρωπαϊκοί επιχειρηματικοί φορείς διατηρούν τις ανησυχίες τους για την έλλειψη προβλεψιμότητας όσον αφορά τις μελλοντικές αμερικανικές εμπορικές πολιτικές, υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο καθυστερημένων αλλά έντονων οικονομικών συνεπειών για την ευρωπαϊκή οικονομία τα επόμενα χρόνια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι επεξεργάζεται νέα μέτρα εναντίον του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, με στόχο την αύξηση της πίεσης και την επαναφορά του στη διαδικασία διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η εκπρόσωπος της Κομισιόν, Ανίτα Χίπερ, ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου ότι ο Πούτιν συνεχίζει να “τρομοκρατεί” τον ουκρανικό λαό, ενώ οι πρόσφατες επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή της χώρας προκάλεσαν σοβαρές διακοπές στην ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση και τη θέρμανση.

Η Χίπερ υπογράμμισε τη συνεχή στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία και τόνισε ότι παράλληλα εντείνονται οι προσπάθειες για την αύξηση της πίεσης στον Πούτιν με νέα μέτρα. Διευκρίνισε ότι οι διεργασίες για το 20ό πακέτο κυρώσεων διεξάγονται με απόλυτη μυστικότητα και υπενθύμισε ότι το προηγούμενο, 19ο πακέτο εγκρίθηκε στις 23 Οκτωβρίου, στοχεύοντας μεταξύ άλλων ρωσικές τράπεζες, πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και ορισμένους οργανισμούς στην Ινδία και την Κίνα.

Τα ενδεχόμενα νέα βήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να εντείνουν περαιτέρω την πίεση προς τη Ρωσία και να ενισχύσουν τις προοπτικές για την ειρηνική διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία μέσω της διπλωματίας.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω κοινωνικών δικτύων ένα φιλόδοξο σχέδιο που προβλέπει τη χορήγηση τουλάχιστον 2.000 δολαρίων ανά άτομο σε κάθε Αμερικανό πολίτη, με εξαίρεση τα υψηλά εισοδήματα. Τα χρήματα θα προέλθουν από τα πρόσθετα έσοδα που έχει συγκεντρώσει η χώρα από την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, για να τεθεί σε εφαρμογή το μέτρο απαιτείται η έγκριση του Κογκρέσου. Ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ πρόσθεσε ότι τα ποσά δεν θα δοθούν αναγκαστικά μόνο ως μετρητά, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν και φοροαπαλλαγές ή άλλες οικονομικές ενισχύσεις προς τους πολίτες.

Την ίδια ώρα, σειρά ειδικών εταιρειών και πολιτειών έχουν προσφύγει στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι από τους δασμούς που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ είναι αντισυνταγματικοί. Με απόφασή του στις 28 Μαΐου, το δικαστήριο ακύρωσε ορισμένους δασμούς, δίνοντας έμφαση στο ρόλο του Κογκρέσου στη φορολογία και στη ρύθμιση του εμπορίου. Ο Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση λανθασμένη και πολιτική, ενώ εάν το Κογκρέσο δώσει τελικά το «πράσινο φως», το πρόγραμμα πληρωμών αναμένεται να τεθεί σε ισχύ.

Η έξαρση της ευλογιάς των προβάτων και κατσικιών στην Ελλάδα έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στη γερμανική αγορά φέτας και γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι εισαγωγές ελληνικής φέτας και γάλακτος προς τη Γερμανία κινδυνεύουν, ενώ τους επόμενους μήνες αναμένονται σημαντικές αυξήσεις τιμών.

Εκπρόσωποι του κλάδου από την Ελλάδα και τη Γερμανία επισημαίνουν ότι οι υπάρχουσες αποθέσεις φέτας επαρκούν ως το τέλος του έτους, αλλά από τον Δεκέμβριο αναμένεται να υπάρξουν σοβαρές ελλείψεις στα ράφια. Ήδη οι διανομείς στη Γερμανία στρέφονται προς εναλλακτικά προϊόντα, όπως γιαούρτι ή άλλα γαλακτοκομικά, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς.

Ειδικοί τονίζουν ότι η νόσος θα οδηγήσει σε δραματική μείωση της παραγωγής ελληνικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος, επηρεάζοντας άμεσα τις εισαγωγές. Παρότι έχουν προταθεί διάφορα υποκατάστατα, όπως “βαλκανικού τύπου φέτα” από εισαγόμενο γάλα ή γάλα αγελάδας, η αυθεντική ελληνική φέτα είναι προϊόν κατοχυρωμένο στην ΕΕ και δεν μπορεί να αντικατασταθεί νόμιμα. Το πρόβλημα αναμένεται να επηρεάσει και άλλα τυριά, όπως γραβιέρα, κεφαλοτύρι, μανούρι και μιτζήθρα, με τους καταναλωτές να καλούνται να πληρώσουν ακριβότερα για τα ελληνικά γαλακτοκομικά τα επόμενα χρόνια.

Στη Βουλγαρία προγραμματίζεται αυστηροποίηση των συνθηκών συνταξιοδότησης το 2026 με την αναθεώρηση των σχετικών προϋποθέσεων στο πλαίσιο του κρατικού προϋπολογισμού κοινωνικής ασφάλισης. Παρά τις προγραμματισμένες αλλαγές, εκτιμάται ότι ο αριθμός των συνταξιούχων θα συνεχίσει να αυξάνεται, ιδίως μεταξύ όσων συνταξιοδοτούνται με λιγότερα χρόνια εργασίας.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης, εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων θα φθάσει το 2026 τα 2.066.700 άτομα, δηλαδή θα αυξηθεί κατά επτά χιλιάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ το φαινόμενο αυτό είναι το εντονότερο από το 2020. Παράλληλα, η αύξηση των συντάξεων αναμένεται να προσθέσει επιπλέον επιβάρυνση ύψους περίπου 35,8 εκατομμυρίων ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό.

Η αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων αποδίδεται κυρίως σε δύο λόγους: αφενός, σε μεταρρυθμίσεις που αναγνωρίζουν και συνυπολογίζουν την στρατιωτική θητεία, τις περιόδους πολιτικής καταπίεσης και αγορασμένες ασφαλιστικές περιόδους έως τριών ετών ως πραγματικά έτη εργασίας· αφετέρου, σε αλλαγές στον κανονισμό εκτίμησης μόνιμης εργασιακής ανικανότητας το 2023. Από το 2026, το όριο ηλικίας και τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης θα αυξηθούν για άνδρες και γυναίκες, ενώ αναμένεται και ήπια αύξηση στη μέση σύνταξη, που θα φτάσει τα 541,20 ευρώ, αν και η αναλογία της ως προς τον μέσο μισθό θα παρουσιάσει μικρή μείωση.